در سالهای اخیر، تلاشهای گستردهای برای ارتقای سهم گاز در سبد انرژی خانوارها در کشور از سوی شرکت ملی گاز ایران انجام شده، بهطوری که تأمین حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد از انرژی برعهده شبکه گاز است و این روند حاصل پیگیریهای مستمر در ۳۱ استان کشور و اجرای پروژههای دشوار گازرسانی در مناطق سختگذر و کوهستانی است که پیش از این از نعمت گاز محروم بودند.
به گزارش پایگاه خبری آتیه پرس به نقل از ایسنا، بررسیها نشان میدهد فرایند گازرسانی در کشور، بهجز سیستان و بلوچستان و بخشهایی از کرمان و هرمزگان، در دیگر مناطق به مرحله نهایی رسیده است؛ در دیگر استانها تنها تعداد محدودی از شهرها و روستاهای کوچک باقی ماندهاند که به دلیل موقعیت کوهستانی و سختگذر بودن، گازرسانی به آنها در حال بررسی است.
اکنون طبق اعلام مسوولان صنعت گاز، تعداد قابل توجهی پروژه در سیستان و بلوچستان در حال اجراست که با تکمیل آنها طی دو سال آینده، توازن زیرساختی در بهرهمندی از نعمت گاز در همه استانهای کشور برقرار میشود.
مجموعهای از طرحهای مهم در حوزه انتقال، تقویت فشار و ذخیرهسازی گاز طبیعی در ۱۴۰۴ به بهرهبرداری رسید؛ بدین ترتیب ۷۷۴ کیلومتر خط لوله انتقال گاز، ۴ واحد تأسیسات تقویت فشار گاز (TC) و فاز ۲ طرح توسعه سراجه (بالادستی) با ظرفیت سالانه یکمیلیارد و ۵۰۰ میلیون مترمکعب وارد مدار بهرهبرداری شدند.همچنین سه واحد در تأسیسات شهید قربانی مطلق/دهشیر ۸ و یک واحد در تأسیسات شهید اخلاقی/برازجان ۶ به بهرهبرداری رسید. فاز ۲ طرح توسعه سراجه (بالادستی) با ظرفیت یکمیلیارد و ۵۰۰ میلیون مترمکعب نیز از مهمترین پروژههای تکمیلشده این دوره به شمار میآید.
در این راستا، به تازگی اعلام شد که ۵۷۴ کیلومتر خط لوله انتقال گاز، در اولویت بهرهبرداری قرار دارد. در بخش تأسیسات تقویت فشار، بهرهبرداری از ۱۲ واحد TC در دستور کار قرار گرفته است و در حوزه ذخیرهسازی، فاز ۲ طرح توسعه سراجه (پاییندستی) با ظرفیت یکمیلیارد و ۵۰۰ میلیون مترمکعب در سال از پروژههای اولویتدار به شمار میآید که اهمیت ویژهای دارد.تکمیل فاز ۱ و احداث فاز ۲ پالایشگاه ایلام در بخش پالایشی و تصفیهخانه سد گلال در شمار پروژههای هدفگذاریشده برای امسال اعلام شده است. در بخش پروژههای زیربنایی و ساختمانی نیز طرحهای مراکز بهرهبرداری ایرانشهر، بیرجند، سنندج، تقاطع غیرهمسطح بیدبلند و کمپ خنج در اولویت هستند.
بهرهبرداری از شریان جدید انتقال گاز کشور
همچنین پروژه راهبردی خط لوله ۵۶ اینچ میاندوآب–عجبشیر، بهعنوان یکی از طرحهای کلیدی توسعه شبکه انتقال گاز کشور، با عبور از مجموعهای از چالشهای فنی، اجرایی و حقوقی، به مراحل پایانی اجرا نزدیک شده است و طبق برنامهریزی انجامشده تا پایان آبان امسال بهرهبرداری خواهد شد.طبق اعلام مسوولان، خط لوله ۵۶ اینچ میاندوآب–عجبشیر به طول حدود ۹۹ کیلومتر و با ظرفیت انتقال روزانه ۹۸ میلیون مترمکعب گاز، نقش مهمی در تقویت پایداری شبکه انتقال گاز در شمالغرب کشور، ارتقای امنیت انرژی صنایع منطقه و توسعه زیرساختهای صادراتی ایفا خواهد کرد.برای نخستین بار در صنعت گاز کشور، در این پروژه از لولههای کلاس D استفاده شده است؛ لولههایی با الزامهای ویژه مهندسی که فرایند ساخت، حمل، جوشکاری و اجرای آنها، در مقایسه با سایر کلاسهای خطوط لوله حساسیت و پیچیدگی بیشتری دارد.
اگرچه این خط لوله از مجاورت شهرستانهای میاندوآب، ملکان، بناب و عجبشیر عبور میکند، اما منافع آن محدود به این مناطق نیست و با تقویت شبکه دیسپچینگ و پایداری فشار گاز، بخش وسیعی از شمالغرب کشور از مزایای این پروژه بهرهمند خواهند شد.
این پروژه افزونبر تقویت امنیت انرژی و پایداری تأمین گاز در بخش خانگی، زمینه پشتیبانی بهتر از صنایع، توسعه زیرساختهای منطقهای و ارتقای ظرفیت انتقال گاز در شمالغرب کشور را نیز فراهم میکند.پروژه در چارچوب برنامه اجرایی و حتی پیش از زمان پیشبینیشده در مسیر بهرهبرداری قرار دارد و امید میرود با تکمیل نهایی آن پیش از آغاز فصل سرد، گام مؤثری برای افزایش پایداری شبکه انتقال گاز و ارتقای امنیت انرژی کشور برداشته شود.
طرح ضربتی افزایش تولید گاز
از سوی دیگر، وزیر نفت اخیرا از اجرای طرح ضربتی افزایش تولید گاز در میدانهای تحت پوشش شرکت نفت مناطق مرکزی ایران خبر داد و گفت که با بهرهگیری از همه ظرفیتهای موجود، برنامه افزایش تولید گاز در کنار توسعه میدانها و جمعآوری گازهای همراه، با شتاب در حال پیگیری است.به گفته محسن پاکنژاد افزونبر فعالیتهای جاری در میدان گازی پارس جنوبی و سکوهای دریایی، در بخش خشکی نیز طرح ضربتی افزایش تولید گاز در حوزه شرکت نفت مناطق مرکزی ایران تعریف و وارد مرحله اجرا شده است.این طرح همه میدانهای تحت پوشش شرکت نفت مناطق مرکزی را در بر میگیرد.
ناگفته نماند که پالایشگاههای گازی کشور در جنگ تحمیلی سوم، آسیب دیده بود که خوشبختانه همانطور که وزیر نفت اعلام کرد، اکنون حدود ۳۰ میلیون متر مکعب گاز ازدسترفته به شبکه بازگشته و این روند در ماههای آینده ادامه خواهد داشت؛ هرچند کل ظرفیت ازدسترفته را نمیتوان در مدت کوتاه برگرداند و مردم باید کمک کنند تا این نعمت پایدار بماند.
شبکه گاز در کشور تا پایان عمر مفیدش به بهرهبرداری میرسد اما به تاکید تحلیلگران، همزمان باید تا حد امکان از وابستگی به یک نوع سوخت فاصله بگیریم، چراکه اتکا به یک سوخت واحد، رویکردی منطقی نیست و راهکار بهینه، ایجاد سبد متنوع از منابع انرژی است تا در صورت بروز هرگونه اختلال در تأمین یک نوع انرژی، امنیت کلی سیستم به خطر نیفتد و تداوم خدمات در کشور تضمین شود.
